Verslag: Verkiezingsbijeenkomst Weesp
Weesper politici unaniem over loket voor stadslandbouw
Op vrijdag 13 maart vond het debat tussen Weesper kandidaat-bestuurscommissie leden plaats over de boer-burger verbinding tussen stad en het omringende platteland. Voorafgaand volgden de politici en het publiek een rondleiding over de groentepluktuin Vers aan de Vecht, het nieuwe voedselbos en over het erf van De Groene Griffioen.
Sinds 2022 is Weesp onderdeel van de gemeente Amsterdam, dit betekent dat het bestuurlijke systeem en de gemeenteraadsverkiezingen sindsdien net even anders verlopen. Het stadsdeelgebied Weesp heeft een Bestuurscommissie en die bestaat uit gekozen leden. Deze Bestuurscommissie staat steeds in nauw contact met de gemeenteraad in Amsterdam.
Een fusie is altijd even wennen, ook voor de inwoners en agrariërs van het landelijk gebied in Weesp. Hoe gaan de bestuurders van de stad Amsterdam nu om met Weesp? Welke verbeteringen zijn er nodig?
Ook hier zijn de gevolgen van maatschappelijke en geopolitieke ontwikkelingen merkbaar. Veel boeren voelen zich onzeker over hun toekomst en zoeken naar nieuwe bedrijfsmodellen. Tegelijkertijd klinkt vanuit de samenleving de roep om duidelijk beleid voor gezondheid, natuur en klimaat.
Om het grote plaatje te kunnen schetsen, presenteerde onderzoeker aan de WUR Jan Hassink eerst over landbouw-initiatieven rondom de stad. Zo beschreef hij de toegevoegde waarde van stadslandbouw:
- Sociaal: toename in sociaal contact, betrokkenheid, educatie, gemeenschapsvorming, bewustwording, armoede en leefbaarheid
- Ecologie: toename biodiversiteit, water- en bodemkwaliteit, minder broeikasgassen en verspilling
- Landschap: meer kwaliteit; verbinden voedsel en recreatie
- Economie: Bedrijvigheid, burgers investeren, bijdrage aan lokale economie, meer zeggenschap en regie
- Gezondheid: verandering in eetpatroon, meedoen, minder hitte, zingeving
- Politiek: menselijke maat, betrokkenheid, inspiratie, meer autonomie en zelf verantwoordelijkheid nemen
- Lokaal en regionaal ondernemerschap: boeren, verwerkers, anderen
- Crisis bestendig want super korte keten
Vervolgens wist Jan een aantal goede voorbeelden op te noemen van (teams van) ambtenaren in andere steden, die veel speciale aandacht hebben voor stadslandbouw initiatieven. Als agrarisch ondernemer heb je een dagtaak aan administratie, naast het runnen van je bedrijf. Als je dan iets extra’s wil doen op het vlak van bijvoorbeeld meer biodiversiteit, dierenwelzijn of meer connectie met de burgers, blijkt het helemaal niet eenvoudig om daar weer toestemming voor te krijgen.
In Arnhem is er zelfs een team van vier die zich bezig houdt met alle stadslandbouwinitiatieven, een soort loket waar elke stadslandbouwer kan aankloppen. “Rondom en in de stad bruist het van groene stadslandbouw initiatieven, van buurtmoestuintje tot een grote pluktuin zoals Vers aan de Vecht,” stelde Jan. ”Dit is wat je echt nodig hebt als stad, alle politici zouden dit moeten omarmen!”
De zes politici in Weesp wandelden mee met de rondleiding en kregen zo een goed beeld van alle activiteiten op De Groene Griffioen en Vers aan de Vecht. Debat-voorzitter Esther Molenwijk opende daarna het debat met de volgende stellingen.
Stelling 1 - Norm voor stadslandbouw
In het omgevingsbeleid van de gemeente Amsterdam is er ruimte voor sport, onderwijs, jeugd, zorg, basisvoorzieningen, kunst&cultuur, spelen en groen. Maar niet voor stadslandbouw.
“De gemeente Amsterdam moet in haar omgevingsplan een stadslandbouw-norm opnemen.”
Stelling 2 - Bewustwording
In het buitengebied van Amsterdam (ook wel Landelijk Noord en Landelijk Weesp genoemd) zitten allerlei soorten agrarische bedrijven. Van biologisch tot gangbaar, van groot tot klein, van melkvee tot pluktuin. Dit buitengebied is van grote waarde voor de stad en haar inwoners, men recreëert er graag. Sommige agrariërs hebben ook een afzetmarkt in de stad, maar de link tussen boer en burger is allesbehalve sterk, veel inwoners weten niet eens dat er boeren in de gemeente ondernemen.
“De gemeente Amsterdam moet met periodieke bewustwordings campagnes veel meer aandacht genereren voor de lokale Amsterdamse agrariërs en zo de boer-burger verbinding versterken.”
Stelling 3 Loket
Dit gebrek aan bewustzijn komt ook terug in het vergunningen stelsel. Daar kunnen agrariërs moeilijk uit de voeten, er is geen loket of ambtenaar die de agrariërs op weg kan helpen met vergunning aanvragen, dat moet men zelf uitzoeken. De afdelingen vergunningen hebben veel te weinig kennis van de vraagstukken in het buitengebied.
“De gemeente Amsterdam moet een loket inrichten met deskundige ambtenaren die voldoende weten over (stads-)landbouw en die de agrarisch ondernemers door het vergunningenwoud heen kunnen leiden.”
Stelling 4 Maatschappelijke grondprijs
Een stadslandbouw initiatief zorgt voor een grote maatschappelijke waarde toevoeging: gezonde producten voor de deelnemers, voedseleducatie, geen co2-uitstoot en sterke sociale cohesie. Toch rekent de gemeente de commerciële grondprijs voor stadslandbouw-initiatieven. Ook zijn pachtcontracten kort en onzeker.
“De gemeente Amsterdam moet een maatschappelijke grondprijs rekenen en langdurige pachtcontracten afsluiten voor stadslandbouw projecten.”
De politici hadden zich goed voorbereid en debatteerden over de stellingen. De conclusie aan het einde van de middag was unaniem: er moet bij gemeente Amsterdam een loket komen voor stadslandbouw, of een speciale ambassadeur of een team met kennis zodat er meerdere burgerinitiatieven en agrarisch ondernemers zich niet gehinderd voelen om duurzame initiatieven op te zetten, maar juist gesteund. De Weesper kandidaten voor de Bestuurscommissie hebben beloofd allen hun best te doen dit met hun Amsterdamse collega’s te gaan regelen.
Aanwezige politici:
- GroenLinks-PvdA: Roeland Wiersma
- CDA: Katinka Hilders - van de Wetering
- D66: Gerben Hiemstra
- BBB: Katja van Oirschot
- Weesper Stads Partij: Tim Booij
- VVD: Laurens Oosting
Deze middag werd georganiseerd door het Groenboerenplan (Biohuis, Caring Farmers, Federatie agro-ecologische boeren en Stichting Demeter), Caring Doctors en De Groene Griffioen.
Vragen of opmerkingen? Stuur een mail naar Yvonne op info@groenboerenplan.nl.